Το ποτό σου | Η επιλογή σου | Η φάση σου

Ποτό στο χέρι. Μουσική στο τέρμα. Η παρέα δίπλα σου. Η βραδιά είναι δική σου.


Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να πειράξει το ποτό σου και να σε βάλει σε κίνδυνο.


Τι είναι το drink spiking?

Η προσθήκη αλκοόλ ή άλλης ουσίας σε ποτό χωρίς να το γνωρίζει το άτομο που θα το καταναλώσει. Μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο. Το GHB είναι μία πιθανή ουσία, όχι η μόνη. Το spiking είναι σοβαρή παραβίαση της αυτονομίας, της ασφάλειας και της συναίνεσης και μπορεί να διευκολύνει τραυματισμό, κλοπή, σεξουαλική βία ή άλλη εκμετάλλευση.


Τι είναι το GHB;

Το GHB (γαμμα-υδροξυβουτυρικό οξύ) είναι μια ουσία που βρίσκεται φυσικά σε πολύ μικρές ποσότητες στον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι όμως και μια ελεγχόμενη ουσία γνωστή ως «ναρκωτικό βιασμού» (Dufayet et al., 2023). Όταν λαμβάνεται εξωτερικά, μπορεί να επιβραδύνει έντονα τη λειτουργία του εγκεφάλου και του σώματος. Είναι μία από τις ουσίες που έχουν συνδεθεί με περιστατικά drink spiking, αλλά δεν είναι η μόνη. Το spiking μπορεί να περιλαμβάνει άλλες ουσίες ή την προσθήκη περισσότερου αλκοόλ από αυτό που το άτομο ζήτησε ή αποδέχθηκε. Το GHB μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να γίνει αντιληπτό μέσα σε ένα ποτό. Τα πιθανά συμπτώματά του μπορεί επίσης να μοιάζουν με έντονη κατανάλωση αλκοόλ. Για τον λόγο αυτό, τα συμπτώματα από μόνα τους δεν μπορούν να αποδείξουν ποια ουσία χρησιμοποιήθηκε.


Πιθανά σημάδια

Μια ξαφνική και απρόσμενη αλλαγή στη διάθεση χρειάζεται προσοχή. Τα σημάδια δεν αποδεικνύουν spiking και μπορεί να έχουν άλλες αιτίες.

Τι μπορεί να νιώσεις:

  • • Ζάλη ή αδυναμία
  • • Σύγχυση
  • • Ναυτία ή εμετό
  • • Έντονη υπνηλία
  • • Δυσκολία στην ομιλία ή τη κίνηση
  • • Κενά μνήμης

Τι μπορεί να δει η παρέα σου:

  • • Απότομη κατάρρευση
  • • Παραπάτημα
  • • Αδυναμία καθαρής επικοινωνίας και άρθρωσης
  • • Μεγαλύτερη επίδραση του ποτού από την αναμενόμενη
  • • Απομάκρυνση χωρίς σαφή επίγνωση

Επείγουσα κατάσταση αν το άτομο:

  • • Δεν ξυπνά
  • • Δεν αναπνέει φυσιολογικά
  • • Έχει σπασμούς
  • • Καταρρέει
  • • Εμφανίζει σοβαρή σύγχυση

Αντιμετώπισε την κατάσταση σοβαρά. Σε επείγον κάλεσε 166 ή 100.

Νομίζω ότι συνέβη σε μένα.

Πήγαινε σε ασφαλές σημείο και ζήτα βοήθεια άμεσα.

Είμαι μαζί με κάποιον που δεν αισθάνεται καλά.

Αν έχει χάσει τις αισθήσεις του ή δεν αναπνέει φυσιολογικά, κάλεσε αμέσως το 166 ή το 100.

Είδα κάτι ύποπτο.

Έλεγξε αν το άτομο είναι καλά και μείνε μαζί του χωρίς να θέσεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο.

Νομίζω ότι πείραξαν το ποτό μου. Τι κάνω;

Προτεραιότητα είναι η ασφάλεια και η ιατρική φροντίδα.

  • 1. Πήγαινε σε ασφαλέστερο σημείο.
    Πήγαινε κοντά στο προσωπικό του χώρου ή σε άτομο που εμπιστεύεσαι.
  • 2. Μην μείνεις μόνο.
    Μην απομακρυνθείς από το χώρο με άγνωστο άτομο ή με κάποιον που σε πιέζει.
  • 3. Διατήρησε τη ψυχραιμία σου, τα ρούχα σου και ζήτα ιατρική βοήθεια.
    Σε έντονη υπνηλία, απώλεια συνείδησης, σπασμούς ή δυσκολία αναπνοής κάλεσε ο ίδιος ή ζήτα να καλέσουν το 166/ 100.
  • 4. Πες τι κατανάλωσες.
    Πες στους επαγγελματίες υγείας τι κατανάλωσες. Βοηθά τη φροντίδα σου και δεν αλλάζει το δικαίωμα σου στο σεβασμό.
  • 5. Σημείωσε ό,τι θυμάσαι.
    Κατέγραψε ώρα, χώρο και ό,τι θυμάσαι χωρίς να πιέσεις τον εαυτό σου. Τα κενά μνήμης δεν σε κάνουν υπεύθυνο για ότι συνέβη.
  • 6. Ζήτησε ιατρική αξιολόγηση όσο νωρίτερα γίνεται.
    Ορισμένες ουσίες απομακρύνονται γρήγορα από τον οργανισμό. Ακόμα κι αν πέρασε κάποια ώρα, ποτέ δεν είναι αργά για φροντίδα και στήριξη.

Αν το άτομο δίπλα σου δεν είναι καλά

Κάνε

  • • Κάλεσε το 166/100.
  • • Έλεγξε αν αναπνέει φυσιολογικά.
  • • Μείνε μαζί του.
  • • Πες στους διασώστες ότι υπάρχει υποψία spiking.

Μην Κάνεις

  • • Μην το αφήσεις να «κοιμηθεί».
  • • Μην του δώσεις καφέ, αλκοόλ ή άλλες ουσίες.
  • • Μην επιχειρήσεις να προκαλέσεις εμετό.
  • • Μην το σηκώσεις να περπατήσει.

Αν είδες κάτι ύποπτο:

  • 1. ΒΛΕΠΩ
    Παρατηρώ ξαφνική κατάρρευση ή άτομο χωρίς σαφή επίγνωση.
  • 2. ΡΩΤΩ
    Αν έχει τις αισθήσεις του ρωτώ αν είναι καλά και αν θέλει να μετακινηθεί σε ασφαλές σημείο.
  • 3. ΜΕΝΩ
    Μένω μαζί του και ενημερώνω τον υπεύθυνο του χώρου.
  • 4. ΚΑΛΩ
    166 για ιατρικό επείγον, 100 για άμεσο κίνδυνο.

Για κάθε άτομο • Άμεσο

112

Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης Δωρεάν

Επείγουσα ιατρική βοήθεια

166

ΕΚΑΒ και ασθενοφόρο.
Για απώλεια συνείδησης, αναπνευστική δυσκολία, σπασμούς ή κατάρρευση.

Άμεση αστυνομική επέμβαση

100

Ελληνική Αστυνομία

Για γυναίκες που βιώνουν βία

15900

Εθνικής εμβέλειας τηλεφωνική γραμμή SOS στην Ελλάδα για γυναίκες θύματα έμφυλης ή ενδοοικογενειακής βίας.

Κάθε φύλο και ηλικία

10306

Δωρεάν, ανώνυμη ψυχοκοινωνική υποστήριξη 24/7.
Δεν αντικαθιστά το 112/166.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς δρα στο σώμα;

Δρα κυρίως ως κατασταλτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η επίδραση εξαρτάται από την ποσότητα, τη συγκέντρωση, το αλκοόλ, φάρμακα και άλλους παράγοντες.

Γιατί η ανίχνευση είναι δύσκολη;

Το GHB μεταβολίζεται και απομακρύνεται γρήγορα από τον οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο μπορεί να εντοπιστεί σε αίμα ή ούρα είναι συχνά πολύ σύντομο και μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Όσο νωρίτερα γίνει η ιατρική και τοξικολογική αξιολόγηση, τόσο περισσότερες είναι συνήθως οι πιθανότητες να συλλεχθούν χρήσιμα στοιχεία. Ωστόσο:

Ένα αρνητικό ή καθυστερημένο τοξικολογικό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει ότι δεν συνέβη τίποτα.

Η γρήγορη απομάκρυνση της ουσίας, ο χρόνος λήψης του δείγματος, η μέθοδος εξέτασης και η φυσική παρουσία πολύ μικρών ποσοτήτων GHB στον οργανισμό μπορούν να δυσκολέψουν την ερμηνεία.

Ακόμη και αν έχουν περάσει ώρες ή ημέρες, μπορείς να ζητήσεις ιατρική φροντίδα και υποστήριξη.

Τι σχέση έχει με τη συναίνεση;

Η συναίνεση πρέπει να δίνεται ελεύθερα, συνειδητά και χωρίς πίεση.

Ένα άτομο δεν μπορεί να συναινέσει όταν:

  • • είναι αναίσθητο ή κοιμάται,
  • • βρίσκεται σε σοβαρή σύγχυση,
  • • δεν μπορεί να καταλάβει τι συμβαίνει,
  • • δεν μπορεί να επικοινωνήσει ή να επιλέξει ελεύθερα,
  • • έχει «παγώσει» ή αδυνατεί να αντιδράσει.

Η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά το άτομο που χορήγησε μια ουσία χωρίς συναίνεση ή εκμεταλλεύτηκε την ευάλωτη κατάσταση ενός άλλου ανθρώπου.

Γιατί δεν χρησιμοποιούμε μόνο τον όρο «ναρκωτικό βιασμού»;

Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για το GHB, αλλά μπορεί να δημιουργήσει δύο λανθασμένες εντυπώσεις:

  • 1. ότι όλα τα περιστατικά drink spiking περιλαμβάνουν GHB,
  • 2. ότι κάθε περιστατικό spiking οδηγεί υποχρεωτικά σε σεξουαλική επίθεση.

Στην πραγματικότητα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές διαφορετικές ουσίες ή επιπλέον αλκοόλ. Η μη συναινετική παρέμβαση σε ένα ποτό είναι από μόνη της σοβαρή παραβίαση της αυτονομίας και της ασφάλειας ενός ανθρώπου.

Πώς μπορώ να ξέρω αν πείραξαν το ποτό μου;

Δεν υπάρχει τρόπος να το ξέρεις με βεβαιότητα μόνο από τη γεύση, την εμφάνιση ή τα συμπτώματα. Αν νιώσεις ξαφνική αλλαγή, ζήτησε βοήθεια.

Τι γίνεται αν δεν θυμάμαι τι συνέβη;

Δεν χρειάζεται να θυμάσαι τα πάντα για να ζητήσεις φροντίδα ή να σε πάρουν στα σοβαρά. Μην πιέζεις τον εαυτό σου να συμπληρώσει τα κενά.

Πρέπει να πάω αμέσως στην αστυνομία;

Σε άμεσο κίνδυνο κάλεσε 100 ή 112. Διαφορετικά μπορείς πρώτα να ζητήσεις ιατρική υποστήριξη και να ενημερωθείς για τις επιλογές σου.

Τι γίνεται αν έχουν περάσει ώρες ή ημέρες;

Ζήτησε βοήθεια. Μερικές ουσίες απομακρύνονται γρήγορα, αλλά ποτέ δεν είναι αργά για φροντίδα και στήριξη.

Μπορεί να συμβεί σε άνδρες ή ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα;

Ναι. Μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο, ανεξάρτητα από φύλο ή σεξουαλικό προσανατολισμό.

Μπορεί ένα οικιακό τεστ να επιβεβαιώσει ότι το ποτό ήταν ασφαλές;

Όχι. Μπορεί να μην ανιχνεύει όλες τις ουσίες και να δώσει ψευδή αποτελέσματα.

Όταν κάποιος “πειράζει” το ποτό σου, δεν πειράζει απλώς το ποτό σου.


Παραβιάζει το δικαίωμα σου να αποφασίζεις για τον εαυτό σου.

Η καμπάνια έχει σχεδιαστεί από τη Netcompany, με την υποστήριξη του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου ARMADILLO με τη τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Προγράμματος Έρευνας και Καινοτομίας «Ορίζοντας Ευρώπη» (Horizon Europe), βάσει της Συμφωνίας Επιχορήγησης αριθ. 101168416.

Οι απόψεις και γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους/στις συντάκτες/τριες και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της αρμόδιας αρχής χρηματοδότησης.