Το ποτό σου | Η επιλογή σου | Η φάση σου

Ποτό στο χέρι. Μουσική στο τέρμα. Η παρέα δίπλα σου. Η βραδιά είναι δική σου.


Όταν «πειράζουν» το ποτό σου, δεν πειράζουν απλώς το ποτό σου.
Παραβιάζουν το δικαίωμά σου να αποφασίζεις για τον εαυτό σου.


Τι είναι το drink spiking;

Η προσθήκη αλκοόλ ή άλλης ουσίας σε ποτό χωρίς να το γνωρίζει το άτομο που θα το καταναλώσει. Μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο. Το GHB είναι μία πιθανή ουσία, όχι η μόνη. Το spiking είναι σοβαρή παραβίαση της αυτονομίας, της ασφάλειας και της συναίνεσης και μπορεί να διευκολύνει τραυματισμό, κλοπή, σεξουαλική βία ή άλλη εκμετάλλευση.


Τι είναι το GHB;

Το GHB (γαμμα-υδροξυβουτυρικό οξύ) είναι μια ουσία που βρίσκεται φυσικά σε πολύ μικρές ποσότητες στον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι όμως και μια ελεγχόμενη ουσία γνωστή ως «ναρκωτικό βιασμού» (Dufayet et al., 2023). Όταν λαμβάνεται εξωτερικά, μπορεί να επιβραδύνει έντονα τη λειτουργία του εγκεφάλου και του σώματος. Είναι μία από τις ουσίες που έχουν συνδεθεί με περιστατικά drink spiking, αλλά δεν είναι η μόνη. Το spiking μπορεί να περιλαμβάνει άλλες ουσίες ή την προσθήκη περισσότερου αλκοόλ από αυτό που το άτομο ζήτησε ή αποδέχθηκε. Το GHB μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να γίνει αντιληπτό μέσα σε ένα ποτό. Τα πιθανά συμπτώματά του μπορεί επίσης να μοιάζουν με έντονη κατανάλωση αλκοόλ. Για τον λόγο αυτό, τα συμπτώματα από μόνα τους δεν μπορούν να αποδείξουν ποια ουσία χρησιμοποιήθηκε.


Πιθανά σημάδια

Μια ξαφνική και απρόσμενη αλλαγή στη διάθεση χρειάζεται προσοχή. Τα σημάδια δεν αποδεικνύουν αποκλειστικά spiking και μπορεί να έχουν άλλες αιτίες.

Τι μπορεί να νιώσεις

Ξαφνική
έντονη μέθη
ή σύγχυση

Ζάλη
Ναυτία
Εμετός

Δυσκολία σε
κίνηση
ομιλία
ισορροπία

Απώλεια ή
κενά μνήμης

Υπνηλία
Λιποθυμία
Απώλεια
συνείδησης

Τι μπορεί να δει η παρέα σου:

  • • Απότομη κατάρρευση
  • • Παραπάτημα
  • • Αδυναμία καθαρής επικοινωνίας και άρθρωσης
  • • Μεγαλύτερη επίδραση του ποτού από την αναμενόμενη
  • • Απομάκρυνση χωρίς σαφή επίγνωση

Επείγουσα κατάσταση αν το άτομο:

  • • Δεν ξυπνά
  • • Δεν αναπνέει φυσιολογικά
  • • Έχει σπασμούς
  • • Καταρρέει
  • • Εμφανίζει σοβαρή σύγχυση

Αντιμετώπισε την κατάσταση σοβαρά. Σε επείγον κάλεσε 166 ή 100.

Νομίζω ότι συνέβη σε μένα

Κάτι δεν σου κολλάει; Trust it.

Buddy mode on

Η παρέα μένει ενωμένη.

Είδες κάτι; Μην το προσπερνάς

Γίνε το άτομο που θα ήθελες δίπλα σου.

Εργάζεσαι στο μπαρ;

Γίνε το safe point.

Εργάζεσαι στον τομέα της ψυχικής υγείας και της κοινωνικής εργασίας;

Μην αφήσεις τα ευρήματα να γίνουν «ετυμηγορία».

Εργάζεσαι ως προσωπικό ασφαλείας, στην υποδοχή ή στην εξυπηρέτηση;

Ασφάλεια είναι να βλέπεις, να προλαβαίνεις, να προστατεύεις.

Εργάζεσαι στον χώρο της υγείας;

Η φροντίδα δεν περιμένει την «απόδειξη».

Ας μιλήσουμε για συναίνεση

Το «ναι» πρεπει να είναι ξεκάθαρο και ελεύθερο.

Νομίζω ότι πείραξαν το ποτό μου. Τι κάνω;

Προτεραιότητα είναι η ασφάλεια και η ιατρική φροντίδα.

  • 1. Πήγαινε σε ασφαλές σημείο
    Απευθύνσου στο προσωπικό του χώρου διασκέδασης, την ασφάλεια ή δικό σου άτομο. Μην φύγεις με άγνωστο άτομο.
  • 2. Ζήτα βοήθεια άμεσα
    Κάλεσε ή ζήτησε από κάποιον άνθρωπο να καλέσει το 166 ή το 100.
  • 3. Απέφυγε την ούρηση
    Υποψία DFSA; Μην το αφήσεις για μετά. Το πρώτο δείγμα ούρων μετράει, ζήτα άμεσα ιατρική καθοδήγηση.
  • 4. Ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση
    Κάποιες ουσίες φεύγουν γρήγορα. Η φροντίδα όμως δεν έχει deadline. Ζήτα στήριξη, όσος χρόνος κι αν πέρασε.
  • 5. Διατήρησε την ψυχραιμία σου και απέφυγε το πλύσιμο των ρούχων και του σώματός σου
    Αν μπορείς, άσε ντους και αλλαγή ρούχων για λίγο πιο μετά. Πρώτα μίλα με ιατρικό προσωπικό ή τις αστυνομικές αρχές.
  • 6. Μην αγγίζεις ή μετακινείς αντικείμενα
    Μην πετάξεις τίποτα. Μπορεί να είναι σημαντικά στοιχεία.
  • 7. Σημείωσε ό,τι θυμάσαι
    Χωρίς πίεση. Τα κενά μνήμης δεν είναι δική σου ευθύνη.
  • 8. Μίλησε με νομικό σύμβουλο ή εξειδικευμένο φορέα
    Όσο πιο άμεσα αναζητήσεις βοήθεια τόσο πιο γρήγορα θα λάβεις στήριξη και καθοδήγηση για τα επόμενα βήματα.

ΘΥΜΗΣΟΥ ΑΥΤΟ!

Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχει συμβεί κάτι.

Δεν χρειάζεται να έχεις «απόδειξη» για να ζητήσεις φροντίδα, βοήθεια και υποστήριξη.
Ό,τι θυμάσαι, και ό,τι δεν θυμάσαι, αξίζει να ληφθεί σοβαρά.

Αν είδες κάτι ύποπτο:

  • ΜΕΝΩ ΔΙΠΛΑ
    Μην αφήσεις το άτομο μόνο και μην το αφήσεις να φύγει με κάποιον που δεν εμπιστεύεται.
  • ΚΑΛΩ ΒΟΗΘΕΙΑ
    Αν δεν ανταποκρίνεται, δυσκολεύεται να αναπνεύσει, κάνει σπασμούς ή καταρρέει: 166 ή 100 άμεσα.
  • ΡΩΤΩ
    Τι χρειάζεσαι από εμένα; Πώς μπορώ να βοηθήσω;
  • ΔΕΙΧΝΩ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ
    Σημείωσε ώρα, μέρος, διαδρομές και άτομα. Δεν πιέζω για λεπτομέρειες.

Για κάθε άτομο • Άμεσο

112

Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης Δωρεάν

Επείγουσα ιατρική βοήθεια

166

ΕΚΑΒ και ασθενοφόρο.
Για απώλεια συνείδησης, αναπνευστική δυσκολία, σπασμούς ή κατάρρευση.

Άμεση αστυνομική επέμβαση

100

Ελληνική Αστυνομία

Για γυναίκες που βιώνουν βία

15900

Εθνικής εμβέλειας τηλεφωνική γραμμή SOS στην Ελλάδα για γυναίκες θύματα έμφυλης ή ενδοοικογενειακής βίας.

Κάθε φύλο και ηλικία

10306

Δωρεάν, ανώνυμη ψυχοκοινωνική υποστήριξη 24/7.
Δεν αντικαθιστά το 112/166.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς δρα στο σώμα;

Δρα κυρίως ως κατασταλτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η επίδραση εξαρτάται από την ποσότητα, τη συγκέντρωση, το αλκοόλ, φάρμακα και άλλους παράγοντες.

Γιατί η ανίχνευση είναι δύσκολη;

Το GHB μεταβολίζεται και απομακρύνεται γρήγορα από τον οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο μπορεί να εντοπιστεί σε αίμα ή ούρα είναι συχνά πολύ σύντομο και μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Όσο νωρίτερα γίνει η ιατρική και τοξικολογική αξιολόγηση, τόσο περισσότερες είναι συνήθως οι πιθανότητες να συλλεχθούν χρήσιμα στοιχεία. Ωστόσο:

Ένα αρνητικό ή καθυστερημένο τοξικολογικό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει ότι δεν συνέβη τίποτα.

Η γρήγορη απομάκρυνση της ουσίας, ο χρόνος λήψης του δείγματος, η μέθοδος εξέτασης και η φυσική παρουσία πολύ μικρών ποσοτήτων GHB στον οργανισμό μπορούν να δυσκολέψουν την ερμηνεία.

Ακόμη και αν έχουν περάσει ώρες ή ημέρες, μπορείς να ζητήσεις ιατρική φροντίδα και υποστήριξη.

Τι σχέση έχει με τη συναίνεση;

Η συναίνεση πρέπει να δίνεται ελεύθερα, συνειδητά και χωρίς πίεση.

Ένα άτομο δεν μπορεί να συναινέσει όταν:

  • • είναι αναίσθητο ή κοιμάται,
  • • βρίσκεται σε σοβαρή σύγχυση,
  • • δεν μπορεί να καταλάβει τι συμβαίνει,
  • • δεν μπορεί να επικοινωνήσει ή να επιλέξει ελεύθερα,
  • • έχει «παγώσει» ή αδυνατεί να αντιδράσει.

Η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά το άτομο που χορήγησε μια ουσία χωρίς συναίνεση ή εκμεταλλεύτηκε την ευάλωτη κατάσταση ενός άλλου ανθρώπου.

Γιατί δεν χρησιμοποιούμε μόνο τον όρο «ναρκωτικό βιασμού»;

Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για το GHB, αλλά μπορεί να δημιουργήσει δύο λανθασμένες εντυπώσεις:

  • 1. ότι όλα τα περιστατικά drink spiking περιλαμβάνουν GHB,
  • 2. ότι κάθε περιστατικό spiking οδηγεί υποχρεωτικά σε σεξουαλική επίθεση.

Στην πραγματικότητα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές διαφορετικές ουσίες ή επιπλέον αλκοόλ. Η μη συναινετική παρέμβαση σε ένα ποτό είναι από μόνη της σοβαρή παραβίαση της αυτονομίας και της ασφάλειας ενός ανθρώπου.

Πώς μπορώ να ξέρω αν πείραξαν το ποτό μου;

Δεν υπάρχει τρόπος να το ξέρεις με βεβαιότητα μόνο από τη γεύση, την εμφάνιση ή τα συμπτώματα. Αν νιώσεις ξαφνική αλλαγή, ζήτησε βοήθεια.

Τι γίνεται αν δεν θυμάμαι τι συνέβη;

Δεν χρειάζεται να θυμάσαι τα πάντα για να ζητήσεις φροντίδα ή να σε πάρουν στα σοβαρά. Μην πιέζεσαι να συμπληρώσεις τα κενά.

Πρέπει να πάω αμέσως στην αστυνομία;

Σε άμεσο κίνδυνο κάλεσε 100 ή 112. Διαφορετικά μπορείς πρώτα να ζητήσεις ιατρική υποστήριξη και να ενημερωθείς για τις επιλογές σου.

Τι γίνεται αν έχουν περάσει ώρες ή ημέρες;

Ζήτησε βοήθεια. Μερικές ουσίες απομακρύνονται γρήγορα, αλλά ποτέ δεν είναι αργά για φροντίδα και στήριξη.

Μπορεί να συμβεί σε άνδρες ή ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα;

Ναι. Μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο, ανεξάρτητα από φύλο ή σεξουαλικό προσανατολισμό.

Μπορεί ένα οικιακό τεστ να επιβεβαιώσει ότι το ποτό ήταν ασφαλές;

Όχι. Μπορεί να μην ανιχνεύει όλες τις ουσίες και να δώσει ψευδή αποτελέσματα.

Χωρίς «ναι», δεν υπάρχει συναίνεση.


Για ό,τι σε αφορά, η απόφαση είναι δική σου.

Η καμπάνια έχει σχεδιαστεί από τη Netcompany, με την υποστήριξη του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου ARMADILLO με τη τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Προγράμματος Έρευνας και Καινοτομίας «Ορίζοντας Ευρώπη» (Horizon Europe), βάσει της Συμφωνίας Επιχορήγησης αριθ. 101168416.

Οι απόψεις και γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους/στις συντάκτες/τριες και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της αρμόδιας αρχής χρηματοδότησης.